Histamina

Histamina wytwarzana w naszym organizmie powstaje z aminokwasu histydyny przy udziale enzymu – dekarboksylazy histydyny. Komórki, które wytwarzają endogenną histaminę to głównie mastocyty, bazofile, komórki enterochromatofilne przewodu pokarmowego i neurony histaminergiczne. Magazynowana jest w ziarnistościach cytoplazmy. Amina ta jest dostarczana do organizmu również
z pożywieniem. Produkty, które są jej najbogatszym źródłem to przede wszystkim żywność długo dojrzewająca i fermentująca. Ponadto produkty zbożowe, ryby, owoce morza oraz alkohol. Wyjątkowo duża zawartość histaminy znajduje się w produktach, które są długo i nieodpowiednio przechowywane.

Kiedy pojawia się nietolerancja histaminy?

Nietolerancja histaminy to stan w którym ilość histaminy w ustroju przekracza próg tolerancji organizmu, co skutkuje rozwojem niepożądanych objawów. Nadwyżka histaminy może być spowodowana zwiększoną jej ilością w organizmie lub niedostatecznej aktywności enzymu, który ją metabolizuje. Obecnie podaje się, że około 1% społeczeństwa ma skłonność do nietolerancji histaminy.

Objawy nietolerancji histaminy

• Skóra (świąd, pokrzywka, zaczerwienienie skóry, zmiany trądzikowe)
• Układ oddechowy (obturacja i wodnisty wyciek  nosa, kaszel, kichanie, świszczący oddech)
• Układ pokarmowy (skurcze brzucha, biegunka, wzdęcia)
• Układ nerwowy (bóle głowy, zmęczenie, rozdrażnienie, niepokój, napady lęku)
• Układ krwionośny (tachykardia, hipotensja, ból w klatce piersiowej)
• Pierwotne bolesne miesiączkowanie

Co hamuje aktywność DAO

• Leki (niektóre antybiotyki, leki rozkurczające, diuretyki, środki znieczulające, antagoniści H2, mukolityki i broncholityki, leki antyarytmiczne i hipotensyjne)
• Zaburzenia mikroflory jelitowej (nadmierna podaż probiotyków, chemioterapia)
• Nadmierna podaż amin biogennych (tyramina, putrescyna)
• Schorzenia układu pokarmowego (choroby zapalne)

Jak zdiagnozować problem?

Rozpoznanie nietolerancji histaminy bazuje na ustaleniu co najmniej dwóch charakterystycznych objawów  i ich ustąpieniu bądź znacznym złagodzeniu po zastosowaniu diety, która eliminuje histaminę z pożywienia. Ważna jest również diagnostyka różnicowa, która dotyczy m.in. wykluczenia obecności alergii (w tym testy skórne, oznaczenia przeciwciał IgE swoistych) oraz nietolerancji dwucukrów i glutenu. Można również wykonać badanie aktywności DAO. Za fizjologiczną wartość uznaje się >80 HDU/ml, za obniżoną 40-80 HDU/ml, z kolei za wartość znacznie obniżoną <40 HDU/ml.

Leczenie

W przypadku rozpoznania nietolerancji histaminy należy wprowadzić dietę eliminacyjną, która będzie wykluczała produkty o wysokiej zawartości histaminy i produktów stymulujących jej uwalnianie oraz hamujących aktywność oksydazy diaminowej (DAO). Zalecane jest również unikanie sytuacji stresowych, w tym nagłej zmiany temperatury, które mogą wywołać wyrzut histaminy. Obecnie dostępne są suplementy zawierające oksydazę diaminową. Pomocna może być również suplementacja w składniki, które są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania DAO tj. witamina C, B6 oraz miedź. Ze względu na zawartość kwercetyny, która hamuje wydzielanie histaminy, należy spożywać czosnek, cebulę, warzywa liściaste i brokuły.

Bibliografia:

http://yadda.icm.edu.pl/yadda/element/bwmeta1.element.psjd-24d52b33-6c29-44d8-b47a-3b93cdc4cf56

Dlaczego mamy niedobory?

Niedobory witaminy D wynikają ze zbyt małej syntezy w skórze oraz niewielkiej jej zawartości w produktach spożywczych. Dodatkowo poprzez zmianę naszego charakteru pracy i stylu życia, obecnie większość czasu spędzamy w zamkniętych pomieszczeniach, stąd nie mamy szans na ekspozycję skóry na słońce. Dlatego nawet w okresie letnim spora część osób ma niedobory witaminy D.  

ZAWARTOŚĆ WITAMINY D W POLSKICH PRODUKTACH ŻYWNOŚCIOWYCH

Czynniki wpływające na syntezę witaminy D

Najważniejszym czynnikiem mającym wpływ na nasilenie syntezy witamy D w organizmie jest szerokość geograficzna, pora roku oraz pora dnia. W okresie zimy w naszej szerokości geograficznej natężenie promieniowania uniemożliwia osiągnięcie wartości niezbędnej do wytworzenia witamy D w skórze. Jej synteza jest najbardziej aktywna między godziną 10 a 15 w okresie letnim. Ponadto w miarę starzenia się organizmu efektywność istotne się zmniejsza- nawet o 75 % u osób powyżej 70 roku życia. Kolejnym problemem jest fakt, że dużą popularnością cieszą się filtry przeciwsłoneczne, które stosuje się, aby zapobiec oparzeniom słonecznym i rozwojowi nowotworu skóry. Podczas, gdy już zastosowanie preparatu z filtrem SPF 8 ogranicza syntezę cholekalcyferolu aż o 95 %.

Główne przyczyny niedoborów

• Niedostateczna synteza skórna z powodu położenia geograficznego Polski
• Stałe przebywanie w zamkniętych pomieszczeniach
• Otyłość – witamina D gromadzi się w tkance tłuszczowej, co powoduje zmniejszenie jej stężenia w surowicy
• Częste używanie filtrów przeciwsłonecznych
• Utrudniona synteza skórna w podeszłym wieku
• Leki stosowane w epilepsji, choroby nerek i marskość wątroby
• Zaburzenia wchłaniania
• Dieta wegetariańska i wegańska
• Zaburzenia genetyczne

Zapotrzebowanie organizmu na witaminę D

Wskaźnikiem poziomu witamy D w organizmie jest 25- hydroksycholekalcyferol [25(OH)D3] i na jego podstawie możemy stwierdzić, czy ilość witamy D jest wystarczająca w naszym organizmie. Dlatego, aby ustalić odpowiednią indywidualną dawkę witaminy D niezbędne jest zbadania jej poziomu. Jeszcze do nie dawna jako optymalne stężeń 25 (OH) D3 wskazywano wartość 20 ng/ml. Natomiast aktualnie uważa się, stężenie powinno wynosić 40 ng/ml lub więcej.

Grupy ryzyka niedoboru witaminy D – wskazania do oznaczenia 25 (OH)D w surowicy

Wiele jednostek chorobowych ma dodatkowy wpływ na zwiększony niedobór witaminy D. Poniżej lista, która wskazuje kiedy jest wskazane zbadanie poziomu witaminy D w surowicy ze względu na duże ryzyko występowania niedoborów.

Zalecane dawki profilaktyczne

Dawkowanie profilaktyczne uzależnione jest od wieku, masy ciała, pory roku, diety oraz trybu życia. Największe zapotrzebowanie mają osoby otyłe w każdej grupie wiekowej oraz seniorzy po 75 roku życia. Natomiast aktualnie podaż jednorazowych dawek uderzeniowych witaminy D w warunkach polskich nie jest zalecana. Poniżej aktualne wytyczne dla różnych grup wiekowych określone populacji polskiej.

Na podstawie: Rusińska A, Płudowski P, Walczak M i wsp. Vitamin D Supplementation Guidelines for General Population and Groups at Risk of Vitamin D Deficiency in Poland – Recommendations of the Polish Society of Pediatric Endocrinology and Diabetes and the Expert Panel With Participation of National Specialist Consultants and Representatives of Scientific Societies – 2018 Update. Front Endocrinol 2018;9:246. DOI: 10.3389/fendo.2018.00246

Zalecane dawki witaminy D w leczeniu niedoboru na podstawie badania poziomu 25(OH)D w surowicy

W przypadku oznaczenia poziomu 25(OH)D i stwierdzenia niedoboru zalecane dawki są wyższe i dla osób dorosłych maksymalna dawka dobowa wynosi do 10 000 IU na dobę. Po dwóch miesiącach suplementacji należy ponownie zbadać poziom witaminy D.

Płudowski P, Karczmarewicz E, Bayer M, Carter G, Chlebna-Sokół D i wsp. Practical guidelines for the supplementation of vitamin D and the treatment of deficits in Central Europe – recommended vitamin D intakes in the general population and groups at risk of vitamin D deficiency. Endokrynol Pol 2013;64(4):319–327

W terapii spersonalizowanej pacjentów dorosłych można rozważyć wykorzystanie wzoru, który pozwala na obliczenie dawki całkowitej. Następnie obliczoną w ten sposób dawkę należy podzielić na dawki codzienne lub tygodniowe, rozkładając leczenie na 2-3 miesiące.

CAŁKOWITA DAWKA TERAPII (IU) = 40 x (75 – stężenie 25(OH)D nmol/l* w surowicy pacjenta) x masa ciała (kg)

* przeliczanie jednostek stężenia 25(OH)D: nmol/l x 0.40 = ng/ml (ng/ml = ug/l); ng/ml x 2.50 = nmol/l

Niezbędna suplementacja

Niedobór witaminy D jest powszechny w populacji polskiej, a postępująca zmiana trybu życia i niska podaż witaminy D w diecie pogłębiają ten problem Niezależnie od wieku, niedobór witaminy D jest wiązany ze znacznym wzrostem ryzyka rozwoju wielu chorób oraz wielu negatywnych skutków zdrowotnych. Dlatego właściwy poziom jej poziom jest warunkiem zachowania zdrowia, a badanie jej poziomu powinno być standardem profilaktyki zdrowia. W okresie od października do kwietnia suplementacja profilaktyczna w każdej grupie wiekowej jest obowiązkowa, a w okresie letnim po zbadaniu poziomu i stwierdzeniu niedoboru. Na podstawie poziomu należy dobrać odpowiednią dawkę. Następnie po dwóch miesiącach wskazane jest powtórne oznaczenie, aby sprawdzić, czy dawka jaką stosujemy jest odpowiednia czy należy ją zmienić na wyższą lub niższą.

Bibliografia:

1. A. Rusińska, P. Płudowki, M. Walczak i wsp. ; ZASADY SUPLEMENTACJI I LECZENIA WITAMINĄ D –NOWELIZACJA 2018r.; „POSTĘPY NEONATOLOGII” 2018;24(1)
2. Z. Bartoszewicz, A. Kondarcka i wsp.; Czy umiemy wiarygodnie mierzyć stężenia klinicznie ważnych metabolitów witaminy D? Problemy i ich konsekwencje; „Endokrynologia Polska”; Tom/Volume 64; Zeszyt edukacyjny II/Education supplement II/2013
3. C. Tukaj; Właściwy poziom witaminy D warunkiem zachowania zdrowia; ” Postepy Hig Med Dosw.” (online), 2008; 62: 502-510

Kryptopiroluria jest genetycznym zaburzeniem metabolicznym od dawna rozpoznawalnym w dziedzinie medycyny ortomolekularnej i psychiatrii ortomolekularnej.

Aż:

• 90 % osób z Hashimoto
• 50% osób z autyzmem,
• 40% alkoholików,
• 70% osób cierpiących na schizofrenię,
• 70% osób z depresją,
• 30% osób zmagających się z ADD (zaburzenia koncentracji i uwagi) może mieć KPU.

Ale kryptopiroluria nie ogranicza się do tych populacji. Aż 10% ogółu ludzi może mieć ten stan metaboliczny i nie zdawać sobie z tego sprawy, ale może mieć związane z nim objawy trwające przez całe życie, które zwykle pogarszają się z wiekiem … i stresem.

Czym dokładnie jest KPU?

Podczas syntezy hemoglobiny w organizmie powstają produkty odpadowe zwane kryptopirolami. Kryptopirole nie służą żadnemu przydatnemu celowi biologicznemu i zwykle są wydalane przez większość z nas bez problemu. Jednak u osób z KPU kryptopirole nie są wydalane i mają tendencję do gromadzenia się, szczególnie jeżeli organizm jest w stanie stresu. Okazuje się, że kryptopirole mają tendencję do bardzo silnego wiązania się z cynkiem, manganem i witamina B6, przez co są one w dużej mierze niedostępne dla organizmu, co stwarza duże problemy.

Niedobór witaminy B6 jest ogólnie rzadkim zjawiskiem ale nie w KPU. Prowadzi on do nerwowowści, bezsenności, drażliwości, osłabienia mięśni, słabej absorbcji składników odżywczych, zmniejszenia kluczowych enzymów i kofaktorów związanym z metabolizmem aminokwasów, do zaburzeń w syntezie neurotransmiterów, hemoglobiny, łojotokowych zapaleń skóry, neuropatii. Podobnie jak cynk i B6 jest antyutleniaczem i koreluje z poziomami glutationu.

Niedobór cynku może powodować zaburzenia emocjonalne, opóźnione dojrzewanie, szorstką skórę, opóźnione gojenie się ran, hipogonadyzm, rozstępy/szramy na skórze, zwyrodnienie plamki żółtej, łupież, zmiany skórne, trądzik, nadaktywność, utrata apetytu, obniżona płodność, zmiany na paznokciach(biale plamki/linie), obniżoną mineralizację kości prowadzącą do osteoporozy i wiele innych. Jest mocnym antyoksydantem. Niskie poziomy cynku są skorelowane z niskim poziomem glutationu który jest ważnym elementem procesów detoksykacji.

Niedobór manganu wiąże się z bólem stawów, stanami zapalnymi, może powodować zmianę pigmentu włosów oraz spowolnienie wzrostu włosów. Jest niezbędny do prawidłowego wzrostu, wykorzystania glukozy, metabolizmu lipidów i wytwarzania hormonów tarczycy. Niedobór związany jest z cukrzycą, chorobą Parkinsona, osteoporozą, padaczką.

Osoby z KPU mają również większe niż zwykle zapotrzebowanie na kwasy tłuszczowe omega-6, szczególnie kwas arachidonowy (AA – łatwo dostępny w jajach, maśle, czerwonym mięsie i wątrobie) oraz niezbędny kwas tłuszczowy GLA (kwas gamma linolenowy – występujący w oleju z pestek porzeczki i oleju z wiesiołka).

W KPU występują zaburzenia detoksykacji. Oznacza to, że oprócz braku substancji niezbędnych w organizmie istnieje również większe obciążenie toksynami.

Jakie są objawy?

• silne napięcie wewnętrzne,
• ciągły niepokój,
• słaba tolerancją na stres (jakikolwiek stres nasila objawy),
• problemy trawienne i trudności w trawieniu białka,
• częste przeziębienia i infekcje,
• ból lub sztywność stawów,
• trądzik, wyprysk lub łuszczyca,
• wahania nastroju,
• częste oddawanie moczu,
• słaba pamięć krótkotrwała,
• częste bóle w nadbrzuszu
  
  

Choroby współwystępujące

ADHD, choroby psychiczne – depresja, schizofrenia; dyskopatia, niedoczynność tarczycy, hashimoto, cukrzyca, epilepsja

Markery mogące świadczyć o kryptopirolurii

• poziom leukocytów poniżej 5tys/mcL
• wysoki poziom cholesterolu LDL, a niski HDL
• niska fosfataza alkaliczna (ALP) (poniżej 60u/L)
• wysoki poziom MCV (wielkość czerwonych krwinek)
• podwyższony poziom eozynofili
• podwyższony poziom homocysteiny

Badanie na KPU:

Kryptopirolurię można zdiagnozować wykonując badanie moczu oceniające poziom wydalania piroli, najlepiej w moczu porannym. Próbkę moczu należy wysłać do laboratorium w specjalnej probówce, ochrona przed światłem jest koniecznym warunkiem przeprowadzenia prawidłowej analizy. Oznaczenie piroli powinno zostać wykonane w specjalistycznym laboratorium, które przeprowadza dokładne kalibracje, standaryzowanie i rozgraniczenie między wartościami prawidłowymi a patologicznymi.
Badane jest stężenie hemopirollaktamu (HPL) w porannym moczu, jednoczesne określenie stężenia kreatyniny pozwala obliczyć całkowitą dobową ilość wydalanego HPL.

Badanie to jest wykonywane przez nieliczne wyspecjalizowane laboratoria.

Leczenie*:

Na kryptopirolurię właściwie nie ma leków. Objawy KPU można znacznie zmniejszyć, a nawet całkowicie wyeliminować, biorąc mikroelementy. Witamina B6, cynk i mangan muszą być dostarczane do organizmu. Jednak całkowite ustąpienie objawów może zająć miesiące i zależy od wieku. U dzieci często obserwuje się bardzo szybką poprawę. Na rynku pojawił się preparat dedykowany wparciu w tym zaburzeniu. Jest to:

Oprócz suplementacji niezbędne jest wspomożenie procesu detoksykacji organizmu.

Praktycznie zawsze na początku suplementacji cynkiem następuje pogorszenie. Wiele
z enzymów metabolicznych używa cynku a w KPU nie ma go tyle, aby zaspokoić podstawowe potrzeby. W tym przypadku metale ciężkie takie jak ołów, rtęć i inne przyczepiają się do miejsc gdzie powinien to robić cynk (w celu jego zastąpienia).
Kiedy wprowadzona jest suplementacja cynkiem, detoks z metali ciężkich jest aktywowany. Niestety następuje redystrybucja metali, co wiąże się z ich przemieszczaniem nawet do miejsc gdzie wcześniej ich nie było w nadmiarze a sama ścieżka detoksu jest jeszcze bardziej obciążona . Warto w tym przypadku używać dodatkowo substancji wiążących przez cały okres stosowania suplementacji. Takimi substancjami mogą być np. chlorella, błonnik/pektyny, ostropest plamisty.

*Leczenie powinno być prowadzone wyłącznie pod nadzorem lekarza, kontrolując parametry biochemiczne we krwi.

Bibliografia:

http://www.dr-strienz.de/kpu/texte01.htm

http://kpu-hpu.pl/

http://www.neuro24.de/show_glossar.php?id=1973

Czy wiecie, że, aby zmetabolizować cukier nasz organizm musi zużyć
z własnych zapasów witaminy z grupy B i związki mineralne takie jak wapń, cynk, magnez oraz chrom.  Dlatego częste spożywanie produktów zawierających dodany cukier np. słodycze, ciasta, napoje słodzone zubaża nasz organizm w podane witaminy i minerały, co może powodować nerwowość, zmęczenie, niestrawność i zaparcia.

Jeżeli codziennie musisz wypić kilka kaw, aby móc normalnie funkcjonować, zastanów, się czy może Twoja dieta jest zbyt bogata w cukier i być może to jest przyczyną mniejszej ilości energii w ciągu dnia…

Jak to zrobić? Najlepiej prowadzić przez co najmniej 7 dni dzienniczek w którym zapiszemy wszystkie produkty, które zawierają cukier dodany np. słodycze, ciasta, słodzone napoje oraz ilość łyżeczek cukru dodawanego do kawy, herbaty oraz potraw.

Jeżeli produkty słodzone pojawiają się częściej niż 2 razy w tygodniu i/lub codziennie dosładzamy lub pijemy gotowe słodzone napoje możemy mieć pewność, że ilość cukru w diecie jest zbyt duża.

Co zrobić w takiej sytuacji? Jeżeli cukier jest częścią Twojej codziennej diety pierwszym krokiem jest stopniowe zmniejszanie ilości dni w tygodniu w którym go spożywasz. W ten sposób będzie Ci łatwiej ponieważ całkowite wykluczenie go z diety od razu najczęściej kończy się niepowodzeniem.

Zapraszam bardzo serdecznie na bezpłatne konsultacje wraz z analizą składu ciała które będą się odbywać do końca grudnia 2019 roku.

Zapisy prowadzone są telefonicznie pod numerem +48 737 978 242, oraz mailowo pod adresem dietetyk@ewajakubiec.pl

Przed konsultacją (najlepiej 3 dni wcześniej) należy wypełnić i przesłać na adres mailowy dietetyk@ewajakubiec.pl kwestionariusz żywieniowy i dziennik diety. Dokumenty do wypełnienia znajdują się na mojej stronie w zakładce KONSULTACJE.

Warto również dostarczyć wyniki podstawowych badań (z krwi):

• morfologia z rozmazem
• lipidogram
• ALAT, AspAT, GGTP
• TSH
• glukoza na czczo
• insulina na czczo
• homocysteina
• kwas moczowy
• ferrytyna

jak i dodatkowych (nie są jednak konieczne):

• wit. D3 25(OH) d3
• fosfotaza alkaliczna
• kwas foliowy
• witamina B12
• żelazo

Ważne też, by wyniki badań nie były starsze niż 3 miesiące.

W razie pytań służę pomocą pod numerem telefonu +48 737 978 242

Do zobaczenia!

Osobiście będąc w kilku miejscach w Polsce spotkałam się z podaniem na śniadanie pieczywa krojonego z folii, posmarowanego margaryną z dodatkiem wędliny konserwowej 🙁 Po takim śniadaniu nie będziemy mieć energii na całodzienną wędrówkę czy zwiedzanie, nie wspominając o prawie zerowych wartościach odżywczych takiego posiłku. Dlatego zwróćmy uwagę, czy poprzedni goście w swojej opinii wspomnieli o: różnorodności produktów, jakości pieczywa, obecności świeżych warzyw do posiłków..

Ze swojej strony mogę polecić jedno miejsce w Bieszczadach, gdzie spotkałam się z pysznymi i zdrowymi śniadaniami, przygotowanymi z lokalnych produktów składające się z chleba pieczonego przez gospodarzy, dużym wyborem świeżych warzyw oraz wszystkimi przetworami własnego wyrobu. Gospodarze przygotowują również obiadokolacje, równie pyszne i zdrowe. Dlatego z czystym sumieniem dietetyka ? mogę polecić Sadybę Bojkowską http://www.sadybabojkowska.pl, która znajduje się w miejscowości Jałowe, zaraz obok Ustrzyk Dolnych. Jest to fantastyczne miejsce dla osób uwielbiających ciszę, spokój i bliskość natury.

Jeżeli wybierasz się w Bieszczady, aby odpocząć i zostać dobrze oraz zdrowo nakarmiony – koniecznie odwiedź Sadybę Bojkowską!

Margaryny miękkie i twarde

Kto czytał mój wpis o maśle, wie o co chodzi, resztę osób zachęcam do przeczytania. https://ewajakubiec.pl/maslo-vs-margaryna/

Drożdżówki i ciasta pochodzące z dużych piekarni, cukierni i sklepów wielkopowierzchniowych.

Zawierają najtańszy tłuszcz, czyli margarynę i masę sztucznych dodatków. Przykład poniżej :

Źródło: https://www.facebook.com/pg/Zdrowiej-na-co-dzień

Chleb w folii.

W takim chlebie bardzo szybko rozwija się pleśń. I niestety zanim ją zobaczymy w postaci plam na chlebie, ona już będzie tam dużo wcześniej. Pleśń wytwarza bardzo groźne dla naszego zdrowia rakotwórcze mykotoksyny.

P.S. Najlepszym sposobem na przechowywanie chleba po zakupie jest trzymanie go w lnianym woreczku.

Kostki rosołowe

Pod postacią tych kosteczek kryje się sól, tłuszcze trans, substancje wzmacniające smak i zapach.

Dobrym rozwiązaniem jest przygotowanie własnych kostek. Jest to bardzo proste i nie wymaga nakładu pracy. Wystarczy ugotowany rosół przelać do foremek na kostki lodu i zamrozić.

Maggi

Kiedyś podstawą tej przyprawy był wyciąg z lubczyku ogrodowego. Obecnie został zastąpiony niezwykle szkodliwym glutaminianem sodowym z dodatkiem soli, octu i cukru.

Zauważyłam u wielu osób wielką miłość do tego produktu. Sama kiedyś jej używałam, ale zrezygnowanie z niej było dla mnie bardzo proste. Zamiast maggi używam soli ziołowej. Zachęcam do pozbycia się maggi z domu, poczujecie prawdziwy smak potraw.

Puszkowane produkty

Do produkcji metalowych puszek stosuje się substancję bisfenol A (BPA). Jest to chemiczny związek organiczny z grupy fenoli. W niektórych krajach uznany jest za substancje niebezpieczną, np. Kanadzie. Jedne z pierwszych badań dotyczących poziomu bisfenolu A w organizmach osób spożywających jedzenie z puszki wykazały, że wystarczy przez 5 kolejnych dni jeść zupę z puszki, by poziom BPA zwiększył się o 1200 proc. Udowodniono, że BPA jest odpowiedzialny za zaburzenia endokrynologiczne, takie jak:

• niepłodność (obu płci),
• przedwczesne dojrzewanie,
• nowotwory hormonozależne (rak piersi, gruczołu krokowego)
• zaburzenia metaboliczne (otyłość, cukrzyca, nadciśnienie)
• zespół policystycznych jajników.

Przykłady zamienników:

Groszek w puszcze-> groszek mrożony

Przecier pomidorowy w puszce-> Przecier w szklanej butelce

Sól kuchenna

Zawiera antyzbrylacz:

• żelazocyjanek potasu (E536)
• żelazocyjanek sodu (E535)
• żelazocyjanek wapnia (E538).

Pod wpływem silnych kwasów (także soku żołądkowego) oraz po podgrzaniu do temperatury 100 stopni Celsjusza może wydzielić się trujący cyjanowodór !

Kupuję sól bez antyzbrylaczy, konkretnie sól kłodawską.

Serki topione

Są bogate w dodatki takie jak:

• Konserwanty
• Emulgatory
• Utwardzone tłuszcze roślinne

Chipsy

Co kryję się w chipsach ?

• Ziemniaki- często chipsy robione są z tzw. pulpy ziemniaczanej, a nie z prawdziwych ziemniaków

• Olej- zazwyczaj jest to olej słonecznikowy, który jest nieodporny na wysoką temperaturę, dlatego podczas smażenia powstają bardzo szkodliwe tłuszcze trans.

• Sól- jest jej ogromna ilość. Już 100 g chipsów pokrywa 40 % zapotrzebowania na chlorek sodu.

• Akrylamid- ten związek powstaje podczas poddawania produktów bogatych w skrobię bardzo wysokiej temperaturze podczas smażenia i pieczenia.

Liczne badania naukowe wykazały, że akrylamid działa neurotoksycznie, natomiast wpływ tego związku na proces nowotworzenia wykazano jedynie w badaniach na zwierzętach. Odnotowano mianowicie wzrost ryzyka zachorowania m.in. na nowotwór tarczycy, nadnerczy, sutka i macicy.

Uwaga ! Jest go również bardzo dużo w popularnych płatkach kukurydzianych, frytkach, krakersach, prażynkach, pieczywie chrupkim i kawie zbożowej.

Chińskie zupki

Jest to chemiczna mieszanka zawierająca mnóstwo soli, glutaminianu sodowego, tłuszczów trans, syntetycznych barwników i aromatów.

Co to są IPP i jak działają?

IPP- inhibitory pompy protonowej to leki hamujące wydzielanie kwasu solnego w soku żołądkowym. Blokują one enzym – pompę protonową (ATP-azę K+/H+) w komórkach okładzinowych błony śluzowej żołądka, przez co hamują wydzielanie kwasu solnego przez te komórki. W ten sposób zmniejsza się kwasowość (zwiększa się pH) soku żołądkowego. Do nie dawna leki te były dostępne wyłącznie na receptę i przepisywane tylko w szczególnych przypadkach tj. wrzody, nadżerki błony śluzowej żołądka. Obecnie są one dostępne bez recepty i reklamowane nagminnie jako szybki i skuteczny środek pozwalający pozbyć się nieprzyjemnych dolegliwości a Polacy bardzo chętnie korzystają z takiej możliwości.

Czym jest refluks i jakie są przyczyny jego powstania?

Refluks żołądkowo-przełykowy to choroba, która polega na cofaniu się zawartości żołądka do przełyku. Bardzo niskie pH żołądka wynika z obecności kwasu solnego. Ściany żołądka są chronione przed działaniem kwasu głównie przez grubą warstwą śluzu. Natomiast przełyk nie posiada żadnych mechanizmów obronnych, co powoduje, że cofnięcie się bardzo kwaśnej treści z żołądka powoduje silne pieczenie i ból. Jeżeli stan ten trwa dłuższy czas to może dojść do silnego stanu zapalnego spowodowanego destrukcją ściany przełyku, w najgorszym przypadku po wielu latach może się rozwinąć nowotwór.

Dlaczego inhibitory pompy protonowej nie leczą refluksu?

Jedna mała tabletka zażyta rano pół godziny przed posiłkiem powoduje, że dolegliwości takie jak ból i pieczenie w ciągu całego dnia nie pojawiają się. Ale czy to oznacza, że choroba znika? Otóż zdecydowanie nie. IPP hamują wydzielanie kwasu żołądkowego, co powoduje, że pH żołądka przestaje być kwaśne (i tym samym drażniące) i dzięki temu chorzy nie odczuwają przykrych dolegliwości, natomiast treść żołądka wciąż się cofa. Wszyscy są zadowoleni, jednak pacjent wcale nie zostaje wyleczony, a na dodatek nie zdając sobie sprawy bardzo sobie szkodzi.

Działania niepożądane

Aby zrozumieć, dlaczego musimy wiedzieć, że kwaśne pH żołądka jest dla nas stanem fizjologicznym, który chroni nas przed bakteriami, które ciągle przedostają się do żołądka drogą pokarmową. Bez tej bariery nie zostają one zniszczone i mogą się swobodnie rozmnażać w żołądku a potem w jelitach. Może to wywołać biegunki, wymioty a także zakażenia. Brak wystarczającej ilości kwasu solnego uniemożliwia prawidłowe trawienie, szczególnie białek. To powoduje, że pokarm zalega w żołądku i rozpycha jego ściany, także te, które mają za zadanie chronić przed cofaniem treści do przełyku. Co więcej, zalegający pokarm i brak kwasu prowadzą do mnożenia się bakterii, które produkując gazy jeszcze bardziej rozpychają ściany żołądka powodując rozluźnienie zwieracza żołądka. Niestety, to nie wszystkie skutki uboczne jakie te leki za sobą niosą. Pogorszeniu ulega także absorpcja witamin i minerałów, mogąca przy długotrwałej terapii doprowadzić do niedoborów wit. B12, wit. C, wapnia, magnezu oraz żelaza. Bardzo często spotykam się z sytuacjami, gdzie na jednej recepcie przepisane jest żelazo oraz lek z grupy IPP, taka kombinacja powoduje, że żelazo nie ma szans na wchłonięcie. Inhibitory pompy protonowej, zwłaszcza stosowane w dużych dawkach i przez długi czas (ponad 1 rok) mogą zwiększyć ryzyko złamania biodra, nadgarstka i kręgosłupa, głównie u osób w podeszłym wieku lub osób z innymi znanymi czynnikami ryzyka.

Nowe badania

Badania obserwacyjne wskazują, że inhibitory pompy protonowej mogą zwiększyć ogólne ryzyko złamań o 10-40%. Związane jest z wpływem IPP na wchłanianie wapnia. Opublikowane wyniki badania Shana i wsp. wykazały 16% wzrost częstości występowania zawałów serca u pacjentów leczonych IPP z powodu refluksu żołądkowo-przełykowego oraz dwukrotny wzrost ryzyka zgonu z powodu chorób sercowo-naczyniowych. Jednocześnie nie odnotowano analogicznego zwiększenia ryzyka u chorych leczonych H2-blokerami (np. Ranigast). Od niedawna odkryto związek między stosowaniem leków zobojętniających kwas solny a złym nastrojem i depresją.

Przyczyny oraz co możemy zrobić, aby sobie pomóc?

Większość osób jest zaskoczona a wręcz nie może uwierzyć, że często przyczyną refluksu jest… niedobór kwasu solnego. Jak to możliwe? Wpust żołądka kurczy się i zaciska wtedy, kiedy w żołądku jest silnie kwaśna treść (to pobudza mięśnie do skurczu), jeżeli jej nie ma wpust pozostaje rozszerzony a treść cofa się do przełyku. Dlatego leki te nie leczą, a wręcz nasilają chorobę maskując przy tym tylko objawy. W tym momencie przychodzi mi myśl „pacjent wyleczony to pacjent stracony”. Ale w takim razie jak możemy sobie pomóc? Jeżeli to niedobór kwasu solnego wywołuje refluks to należy zakwasić odpowiednio żołądek. Można to zrobić przy pomocy octu jabłkowego wypijając dwie łyżki rozpuszczone w pół szklanki wody na 20-30 minut przed posiłkiem (tylko dla osób nie cierpiących na wrzody żołądka, stany zapalne błony śluzowej itp.). Drugim sposobem jest wypijanie gorzkich ziół (korzeń arcydzięgla, korzeń goryczki, piołun) również na 20-30 minut przed posiłkiem, pochodząca od nich gorycz stymuluje wydzielanie kwasu solnego.

Dieta

Korzystnie działa dieta nisko lub średnio węglowodanowa. Posiłki powinny być o małej objętości, aby nie rozpychać ścian żołądka. Temperatura potraw powinna być umiarkowana, aby nie podrażniać przełyku. Ostatni posiłek należy spożyć minimum 2-3 godziny przed snem

Co należy wykluczyć:

• produkty i dania bogate w tłuszcz (chodzi o przetworzony, poddany wysokiej temperaturze np. podczas smażenia) opóźniają opróżnianie żołądkowe. To sytuacja, w której ciśnienie wewnątrz żołądkowe podnosi się, a to są warunki idealne do wystąpienia refluksu
• kawę, alkohol, napoje alkoholowe- zmniejszają napięcie wpustu
• herbata miętowa- również rozluźnia wpust
• czekoladę, która zawiera metyloksantynę, znaną z właściwości osłabiających działanie zwieracza żołądkowego
• napoje gazowane, ponieważ uwolniony gaz w żołądku zwiększa objętość treści pokarmowej, co sprzyja refluksowi
• proszek do pieczenia ciast, kostki bulionowe, przyprawy do zup, sosy z glutaminianem sodu,
• ostre przypraw, takie jak chili, pieprz, które przy zaawansowanej chorobie refluksowej mogą pogarszać dolegliwości.

Co włączyć do diety:

• migdały,
• mleczne napoje fermentowane,
• sok z aloesu
• mielone nasiona lnu,
• napar z rumianku.

A przede wszystkim:

• Kiszonki (ogórki kiszone, kapusta kiszona), spożywane regularnie przywracają równowagę flory bakteryjnej i pomagają usunąć jedną z przyczyn refluksu, jaką są zaburzenia trawienia niektórych składników pokarmowych, a w konsekwencji zaleganie niestrawionych resztek. Następnym pozytywnym skutkiem jest pobudzenie do pracy włókna mięśniowe wpustu do zaciskania się, dzięki dostarczaniu produktów kwaśnych.

Nie należy zapominać o umiarkowanej aktywności fizycznej po posiłku, co przyśpiesza trawienie pokarmów.

Czasem niezbędne

Nie u każdego przyczyną refluksu/zgagi jest nieodpowiednia dieta, styl życia oraz niedobór kwasu solnego. Wtedy należy udać się do specjalisty w celu znalezienia przyczyny źródłowej. Należy również pamiętać, że mimo iż leki z grupy IPP nie leczą refluksu, to są choroby takie jak np. wrzody żołądka i dwunastnicy, przy których ich stosowanie przez jakiś czas jest konieczne.

Bibliografia:

1. Nadużywanie inhibitorów pompy protonowej i jego konsekwencje. Marcin Kazberuk, Szymon Brzósko, Tomasz Hryszko, Beata Naumnik.I Klinika Nefrologii i Transplantologii z Ośrodkiem Dializ Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku. Postępy Hig Med Dosw (online), 2016; 70: 1112-1116 e-ISSN 1732-2693
2. Wybrane doniesienia na temat zagrożeń i powikłań związanych z terapią przy użyciu inhibitorów pompy protonowej. Artur Uździcki, Sebastian Awgul, Sylwia Słuczanowska-Głąbowska Katedra i Zakład Fizjologii, Pomorski Uniwersytet Medyczny w Szczecinie. FARMACJA WSPÓŁCZESNA 2017; 10: 168-176
3. https://podyplomie.pl/medycyna/18619,problem-naduzywania-inhibitorow-pompy-protonowej
4. Czy obawiać się skutków przewlekłego stosowania inhibitorów pompy protonowej? Przewodnik Lekarza – październik 2005, Barbara Skrzydło-Radomańska
5. Leki na refluks. Anna Kołodziejska, Zdrowie bez leków 09/2018

Masło vs. margaryna – co wybrać? Do tej pory przeglądając czasopisma różnego typu oraz strony internetowe i wypowiedzi niektórych ekspertów żywienia, ku mojemu zdziwieniu ciągle napotykam się na artykuły, w których porównuję się masło i margarynę poprzez wymianę ich zalet i wad. Kiedyś w bardzo zamierzchłych czasach również zastanawiał mnie ten fakt i nie byłam pewna który z tych produktów jest lepszy. Mimo, że wtedy nie miałam wiedzy, którą dziś posiadam, aby sama to ocenić, wpadła mi w ręce książka, w której zdanie mówiące o tym, że masło jest produktem naturalnym a sztucznie wytworzonym, co rozstrzyga odwieczny dylemat, że to właśnie masło, jako produkt naturalny jest lepsze dla naszego organizmu. Wydawało by się, że to tak proste zdanie, a mnie ostatecznie przekonało do jedynej i słusznej opinii

Skąd się wzięła popularność margaryny?

Kiedyś zapytałam znajomej mi osoby, która wychowała się na wsi i na mleku „prosto od krowy” dlaczego je margarynę, usłyszałam, że masło jest za tłuste. Zaczęłam się zastanawiać jak to możliwe, że taka osoba, teraz wybiera produkt, który jest sztucznym wytworem przemysłu olejarskiego. Z moich obserwacji m.in. zawartości sklepowych koszyków oraz analizy diety moich pacjentów podczas pierwszej konsultacji wynika, że nadal margaryna to bardzo chętnie wybierany produkt. Wydaje mi się, że reklamy przemysłu olejarskiego, wypowiedzi tzw. ekspertów oraz ciągły brak czasu na weryfikację doprowadziły, że większość osób wierzy bezkrytycznie w to, że margaryna jest zdrowsza od masła. Uważam, że poza niską ceną margaryna nie ma nic do zaoferowania. Co więcej wyrządza w naszym organizmie wielkie szkody.

Chcę teraz przedstawić dowody na to, że powinniśmy całkowicie zrezygnować z wszelkich margaryn na rzecz masła.

Margaryna jest mieszanką tłuszczów roślinnych poddanych procesowi sztucznego utwardzania i uwodornienia, w trakcie którego formują się niebezpieczne dla zdrowia izomery trans kwasów tłuszczowych. Najwięcej ich powstaje w tzw. margarynach twardych, a mniej ich jest w margarynach kubkowych do smarowania (czym chwalą się producenci a „eksperci” podają za argument, aby przekonać o nieszkodliwości tych produktów), co nie zmienia faktu, że nadal są i mimo, że w małej ilości spożywane regularnie szkodzą naszemu zdrowiu. To właśnie tłuszcze trans są główną przyczyną chorób dietozależnych tj. otyłości, cukrzycy, miażdżycy, schorzeń neurologicznych i uwaga nowotworów. W jaki sposób to się dzieje?

• Wysycenie wodorem wiązań podwójnych w wielonienasyconych kwasach tłuszczowych prowadzi do całkowitej utraty kwasu linolowego n-6 i alfa-linolenowego n-3 , czyli mających kluczowy wpływ na zdrowie kwasów Omega 3 i Omega 6
• Izomery trans blokują metabolizm cholesterolu ułatwiając jego krystalizację, co prowadzi do powstania blaszki miażdżycowej
• Powodują wzrost stężenia LDL-cholesterolu („złego”) i zmniejszenie HDL-cholesterolu („dobrego”)
• Wpływają na zwiększenie stężenia lipoproteiny „a” i trójglicerydów (czynniki rozwoju miażdżycy i choroby niedokrwiennej serca)
• Wbudowują się w błony komórkowe powodując ich sztywnienie i dysfunkcje komórek
• W wyniku zmian w budowie i funkcjonowaniu błon komórkowych, podwyższeniu ilości IL-6, prostaglandyn pod wpływem izomerów trans dochodzi do osłabienia wrażliwości komórek na insulinę
• W badaniach in vitro oraz na zwierzętach wykazano, że sztuczne izomery trans nienasyconych kwasów tłuszczowych mogą aktywować cytochromy P-450 (CYP450). Zwiększa to ich aktywność biologiczną, konsekwencją czego jest wytwarzanie wolnych rodników oraz ich reaktywnych form, które uczestniczą w powstawaniu i rozwoju nie tylko miażdżycy, ale również cukrzycy typu 2, niektórych typów nowotworów (piersi, prostaty, jelita grubego) oraz zaburzeń w układzie odpornościowym.

Tak w małym skrócie wygląda wpływ margaryn na nasze zdrowie. Ale nie zapominajmy, że izomery trans to nie tylko widoczna gołym okiem margaryna.

Poniżej lista zawierająca tylko niewielka część przykładowych produktów z zawartością tłuszczów trans:

• Baton „Prince Polo” (36) g – 2,5 g
• Baton „Grzesiek” w czekoladzie (39) g – 2,9 g
• Ciasteczka „Petit beurre” (100) g – 4,4 g
• Herbatniki „Holenderskie” (100) g – 0,4 g
• Frytki McDonald ‘s duża porcja (144) g – 4,3 g
• Frytki KFC duża porcja (110) g – 8,2 g
• Miks „Dobre Małopolskie” (100) g – 8,1 g
• Miks „Osełka Lidzbarska” (100) g – 1,8 g
• Olej rzepakowy rafinowany „Kujawski” (100) – g 1,2 g
• Olej słonecznikowy rafinowany „Bartek” (100) g – 0,1 g

źródło: Zdzisław Kochan, Joanna Karbowska, Ewa-Babicz Zielińska, Trans-kwasy tłuszczowe w diecie – rola w rozwoju zespołu metabolicznego, „Postępy higieny i medycyny doświadczalnej”.

Masło- analiza składu

Masło jest produktem w 100% naturalnym. Dostarcza witamin A, D, E w formie naturalnej. Tłuszcz mleczny jest najlepiej przyswajalny ze wszystkich znanych nam tłuszczów spożywczych.

Jeżeli o szczegółowy skład masła to:

• Dominują nasycone KT (60–65%), z czego większość (45–50%) to kwasy długołańcuchowe, które stanowią podstawowe składniki struktury lipidów, fosfolipidów, lipoprotein i glikoprotein wszystkich narządów w organizmie człowieka.
• Około 14% nasyconych kwasów tłuszczowych stanowią KT krótko i średniołańcuchowe. Wchłaniane bez udziału kwasów żółciowych, przenikają do krwi równie szybko jak glukoza i nie podlegają estryfikacji. Zwiększają przyswajalność wapnia, magnezu i żelaza. Wolne krótko- i średniołańcuchowe KT indukują wzrost, dojrzewanie oraz różnicowanie komórek nabłonka w przewodzie pokarmowym
• Krótkołańcuchowe KT (masłowy, propionowy, walerianowy oraz izowalerianowy) wchłaniane w jelicie cienkim i grubym regulują adsorpcję wody oraz elektrolitów, są konieczne do tworzenia prawidłowej struktury i funkcjonowania nabłonka, wpływają terapeutycznie na różnego rodzaju patologie, np.: stany zapalne
• Tłuszcz mlekowy zawiera również jednonienasycone kwasy tłuszczowe w ilości ok. 30%. Dominuje (25%) kwas oleinowy (omega-9), który blokuje wchłanianie cholesterolu pokarmowego, obniża poziom LDL-cholesterolu, zmniejsza lepkość krwi. Obecne w tłuszczu mlekowym (w ilości 2–7%) kwasy nienasycone o konfiguracji trans (kwas wakcenowy i skoniugowany kwas linolowy – CLA) wykazują działanie przeciwmiażdżycowe i antynowotworowe.
• Wielonienasycone kwasy tłuszczowe (WNKT) obecne są w tłuszczu mlekowym w niewielkiej ilości, ok. 3,0%, ale proporcje kwasów tłuszczowych Omega 6 do Omega 3 są optymalne i wynoszą 3,5:1
• Tłuszcz mlekowy jest również źródłem bioaktywnych antyoksydantów witaminę E i A, skoniugowany kwas linolowy (CLA) oraz koenzym Q10. Poza tym, działanie antyoksydacyjne wykazują witamina D, fosfolipidy, lipidy eterowe, cholesterol

Margaryna- szkodliwość ostatecznie potwierdzona

Potwierdzeniem szkodliwości wszelkich tłuszczów trans jest to, że już w 2015 r. Amerykańska Agencja Ds. Żywności i Leków (FDA) uznała, że przemysłowe nienasycone kwasy tłuszczowe typu trans, czyli utwardzone oleje roślinne, są niezdrowe i w ciągu trzech lat muszą zostać wycofane. Dlaczego więc w Polsce margaryny nadal nie zostały wycofane, a wręcz przeciwnie zachęca się do ich spożywania jako zdrowy wybór? Możemy się tego domyślić.

PAMIĘTAJMY! Omijajmy wszelkie margaryny szerokim łukiem. Dla swojego zdrowia.

Bibliografia:

1. Grażyna Cichosz, Hanna Czeczot, Kwasy tłuszczowe izomerii trans w diecie człowieka, bromat. chem. toksykol. – xlv, 2012, 2, str. 181–190
2. Grażyna Cichosz, Hanna Czeczot, Rzekomo zdrowe tłuszcze roślinne.
3. Grażyna Cichosz, Hanna Czeczot, Tłuszcz mlekowy – źródło antyoksydantów w diecie człowieka, chem. toksykol. – xliv, 2011, 1, str. 8–1